Gan nhiễm mỡ và cách chăm sóc lá gan

Gan là "nhà máy" xử lý chất dinh dưỡng, chuyển hóa thuốc và đào thải nhiều chất độc ra khỏi cơ thể. Gan nhiễm mỡ ngày càng phổ biến, kể cả ở người trẻ, nhưng thường diễn tiến âm thầm và chỉ được phát hiện tình cờ khi siêu âm hoặc xét nghiệm máu.

Gan nhiễm mỡ là gì?

Gan nhiễm mỡ là tình trạng mỡ tích tụ quá mức trong tế bào gan. Có hai nhóm chính:

Gan nhiễm mỡ liên quan đến rượu bia
Gan nhiễm mỡ không do rượu, thường liên quan đến thừa cân, béo phì, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu (nay còn được gọi là bệnh gan nhiễm mỡ liên quan rối loạn chuyển hóa)

Ở giai đoạn sớm, gan nhiễm mỡ có thể cải thiện nếu thay đổi lối sống. Nếu để kéo dài, gan có thể bị viêm, xơ hóa và tiến triển thành xơ gan.

Dấu hiệu thường gặp

Phần lớn người bị gan nhiễm mỡ không có triệu chứng. Một số người có thể thấy:

Mệt mỏi, uể oải kéo dài
Cảm giác nặng tức, khó chịu vùng hạ sườn phải
Ăn kém, đầy bụng, khó tiêu

Khi bệnh đã tiến triển, có thể xuất hiện vàng da, ngứa, phù chân, bụng to – đây là những dấu hiệu cần đi khám ngay.

Ai có nguy cơ cao?

Người thừa cân, béo bụng
Người bị đái tháo đường type 2, tăng huyết áp, mỡ máu cao
Người uống rượu bia thường xuyên
Người ít vận động, ăn nhiều đồ ngọt, nước ngọt, đồ chiên rán
Người trên 50 tuổi

Những người thuộc nhóm nguy cơ nên kiểm tra sức khỏe định kỳ, bao gồm siêu âm bụng và xét nghiệm men gan theo hướng dẫn của bác sĩ.

Chăm sóc gan bằng chế độ ăn

Ảnh minh họa: Kai Pilger / Pexels

Nên tăng cường:

Rau xanh, trái cây ít ngọt, ngũ cốc nguyên hạt
Cá, đậu phụ, các loại đậu thay cho một phần thịt đỏ
Dầu thực vật (dầu ô liu, dầu đậu nành, dầu vừng) thay cho mỡ động vật
Uống đủ nước

Nên hạn chế:

Rượu bia – nếu đã bị gan nhiễm mỡ, tốt nhất nên ngừng hẳn
Đồ ngọt, bánh kẹo, nước ngọt, trà sữa (đường fructose làm tăng tích mỡ ở gan)
Đồ chiên rán, nội tạng động vật, thức ăn nhanh
Ăn khuya, ăn quá no

Vận động và giảm cân

Giảm khoảng 5–10% cân nặng có thể giúp giảm đáng kể lượng mỡ trong gan. Nên giảm cân từ từ, khoảng 0,5–1 kg mỗi tuần; giảm cân quá nhanh có thể gây hại cho gan.

Mục tiêu vận động: ít nhất 150 phút mỗi tuần với các bài tập vừa phải như đi bộ nhanh, đạp xe, bơi lội.

Thận trọng với thuốc và sản phẩm không rõ nguồn gốc

Gan là nơi chuyển hóa hầu hết các loại thuốc. Không tự ý dùng thuốc giảm đau liều cao, thuốc nam, thuốc bắc không rõ nguồn gốc. Luôn hỏi ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi dùng, nhất là khi đã có bệnh gan.

Hỗ trợ chức năng gan từ thảo dược

Trong y học cổ truyền, nhiều dược liệu được dùng với mục đích thanh nhiệt, mát gan. Ja. Bogan hỗ trợ giải độc gan, mát gan, bảo vệ gan, hỗ trợ giảm triệu chứng mụn nhọt, mẩn ngứa. Ja. Boga hỗ trợ thanh nhiệt, mát gan, giải độc gan. Sản phẩm hỗ trợ không thay thế việc điều trị và thay đổi lối sống.

Câu hỏi thường gặp

Gan nhiễm mỡ có chữa khỏi được không?

Ở giai đoạn sớm, gan nhiễm mỡ có thể cải thiện, thậm chí trở về bình thường nếu giảm cân, ăn uống hợp lý, vận động đều và ngừng rượu bia.

Người gầy có bị gan nhiễm mỡ không?

Có. Người gầy nhưng ít vận động, ăn nhiều đường, có mỡ nội tạng hoặc rối loạn chuyển hóa vẫn có thể bị gan nhiễm mỡ.

Bao lâu nên kiểm tra gan một lần?

Người có yếu tố nguy cơ nên kiểm tra định kỳ 6–12 tháng một lần hoặc theo hẹn của bác sĩ.

Tài liệu tham khảo

NHS – Non-alcoholic fatty liver disease (NAFLD): https://www.nhs.uk/conditions/non-alcoholic-fatty-liver-disease/
NIDDK – Nonalcoholic Fatty Liver Disease & NASH: https://www.niddk.nih.gov/health-information/liver-disease/nafld-nash

Gan nhiễm mỡ: dấu hiệu thầm lặng và cách chăm sóc lá gan mỗi ngày