Trẻ hay ốm vặt: cha mẹ cần làm gì để tăng sức đề kháng cho con?

"Con vừa khỏi ho được một tuần lại sốt", "từ khi đi lớp tháng nào cũng phải nghỉ ốm" – đây là nỗi lo của nhiều gia đình có con nhỏ. Thực tế, ốm vặt ở một mức độ nhất định là quá trình bình thường giúp hệ miễn dịch của trẻ trưởng thành. Tuy nhiên, cha mẹ hoàn toàn có thể giúp con khỏe mạnh hơn và giảm số lần ốm bằng những thói quen đúng đắn.

Vì sao trẻ nhỏ hay ốm?

• Hệ miễn dịch chưa hoàn thiện: trẻ dưới 5 tuổi chưa tiếp xúc với nhiều loại virus, vi khuẩn nên dễ mắc bệnh hơn người lớn
• Bắt đầu đi nhà trẻ, mẫu giáo: môi trường tập thể giúp mầm bệnh lây lan nhanh
• Thời tiết giao mùa, chênh lệch nhiệt độ
• Dinh dưỡng chưa đầy đủ: trẻ biếng ăn, thiếu vi chất như kẽm, sắt, vitamin A, vitamin D
• Thiếu ngủ, ít vận động ngoài trời
• Môi trường: khói thuốc lá, khói bụi, nhà ẩm thấp

Trẻ nhỏ có thể bị cảm lạnh 6–8 lần mỗi năm, nhất là trong năm đầu đi học, và phần lớn tự khỏi.

Khi nào ốm vặt là đáng lo?

Cha mẹ nên đưa trẻ đi khám để tìm nguyên nhân nếu:

• Trẻ bị viêm phổi nhiều lần trong năm
• Viêm tai, viêm xoang tái đi tái lại
• Mỗi lần ốm kéo dài, khó khỏi, phải dùng kháng sinh nhiều lần
• Trẻ chậm tăng cân, chậm lớn
• Có nhiễm trùng nặng, bất thường

6 cách xây dựng sức đề kháng cho trẻ

Ảnh minh họa: Trung Nguyen / Pexels

1. Dinh dưỡng đầy đủ, đa dạng

• Mỗi bữa có đủ 4 nhóm chất: tinh bột, đạm, chất béo, rau củ – trái cây
• Thực phẩm giàu kẽm: thịt bò, hải sản (hàu, tôm, cua), trứng, các loại đậu
• Thực phẩm giàu vitamin A: gan, lòng đỏ trứng, cà rốt, bí đỏ, rau xanh đậm
• Thực phẩm giàu vitamin C: cam, bưởi, ổi, kiwi
• Sữa chua giúp bổ sung lợi khuẩn
• Trẻ dưới 6 tháng: bú mẹ hoàn toàn; tiếp tục cho bú đến 2 tuổi hoặc lâu hơn

2. Ngủ đủ giấc

Trẻ 1–2 tuổi cần 11–14 giờ, trẻ 3–5 tuổi cần 10–13 giờ ngủ mỗi ngày (kể cả ngủ trưa). Thiếu ngủ làm suy giảm khả năng chống đỡ bệnh tật.

3. Vận động, chơi ngoài trời

Cho trẻ chạy nhảy, chơi ngoài trời mỗi ngày giúp trẻ khỏe mạnh, ăn ngon, ngủ ngon và được tiếp xúc ánh nắng để tổng hợp vitamin D.

4. Tiêm chủng đầy đủ, đúng lịch

Tiêm chủng là biện pháp hiệu quả nhất để phòng nhiều bệnh nguy hiểm như sởi, ho gà, phế cầu, cúm. Cha mẹ nên theo dõi lịch tiêm chủng mở rộng và hỏi bác sĩ về các vắc xin khuyến cáo thêm.

5. Giữ vệ sinh

• Rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh, sau khi đi học về
• Dạy trẻ che miệng khi ho, hắt hơi
• Vệ sinh đồ chơi, giữ nhà cửa thông thoáng
• Không hút thuốc lá trong nhà

6. Mặc quần áo phù hợp thời tiết

Không để trẻ bị lạnh, nhưng cũng không nên ủ quá ấm khiến trẻ ra mồ hôi rồi bị nhiễm lạnh.

Hạn chế lạm dụng kháng sinh

Phần lớn các đợt ho, sốt, sổ mũi ở trẻ là do virus, kháng sinh không có tác dụng. Tự ý dùng kháng sinh làm tăng nguy cơ kháng thuốc và gây rối loạn tiêu hóa. Chỉ dùng kháng sinh khi có chỉ định của bác sĩ.

Bổ sung vi chất cho trẻ hay ốm vặt

Với trẻ hay ốm vặt, biếng ăn, cha mẹ có thể tham khảo ý kiến dược sĩ về việc bổ sung vi chất. Tăng Đề Kháng Thymo Zinc bổ sung thymomodulin, kẽm, lysine và một số vitamin, hỗ trợ tăng cường sức đề kháng, giúp ăn ngon. Trẻ biếng ăn có thể tham khảo Siro Ăn Ngon Ja. Alpha Kid.

Câu hỏi thường gặp

Trẻ đi nhà trẻ bao lâu thì bớt ốm?

Thường sau 1–2 năm đầu đi học, trẻ sẽ ít ốm hơn khi hệ miễn dịch đã "làm quen" với nhiều mầm bệnh thường gặp.

Có nên cho trẻ uống nhiều loại vitamin cùng lúc?

Không nên. Bổ sung quá nhiều loại có thể gây thừa một số vi chất. Hãy hỏi ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ để chọn sản phẩm phù hợp với độ tuổi và nhu cầu của trẻ.

Khi nào trẻ sốt cần đưa đi viện ngay?

Trẻ dưới 3 tháng sốt, sốt cao kèm co giật, li bì, khó thở, nôn nhiều, phát ban, hoặc sốt kéo dài trên 2–3 ngày cần đưa đi khám ngay.

Tài liệu tham khảo

• WHO – Infant and young child feeding: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/infant-and-young-child-feeding
• NHS – Common cold: https://www.nhs.uk/conditions/common-cold/
• WHO – Healthy diet: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/healthy-diet